استئوآرتریت (Osteoarthritis)

توصیف بیماری:

استئوآرتریت (Osteoarthritis) یک بیماری شایع مفاصل است که بیشتر در بزرگسالان دیده می شود. این وضعیت با تخریب غضروف (cartilage) که بافتی سخت اما منعطف است و انتهای استخوانها را در مفاصل می پوشاند، ایجاد می شود. غضروف ها منجر به حرکت نرم مفاصل می شوند. این اختلال ممکن است یک یا چند قسمت از بدن را تحت تاثیر قرار دهد که از این نواحی شایع می توان دستها، شانه ها، ستون فقرات، زانوها و مفاصل را نام برد.
استئوآرتریت اغلب به آهستگی پیشرفت می کند و با وخامت یافتن باعث ایجاد درد، خشکی و محدودیت حرکت می شود. در اثر این اختلال نواحی استخوانی که دیگر پوشش غضروفی ندارند، با یکدیگر ساییده شده و شروع به شکستن می کنند. آسیب بیشتر به این دلیل است که بدن در تلاش برای بازسازی و ترمیم این بافتهاست. سیستم ایمنی که در بهبود آسیب ها نقش دارد، این نواحی را هدف قرار داده و این پاسخ منجر به التهاب بافت های مفصل می شود. همچنین ممکن است رشد ناهنجار استخوان (استئوفیت-osteophytes) و دیگر بافتها نیز ایجاد شود که می تواند به صورت مفاصل متورم و بزرگ مشاهده شود، مخصوصاً بزرگ شدن مفاصل انگشتان قابل توجه است.
افراد مبتلا به استئوآرتریت، خشکی مفاصل را پس از بی تحرکی دوره ای مانند بیدار شدن از خواب یا بلند شدن از روی صندلی تجربه می کنند که معمولا این خشکی با حرکت کردن بهبود می یابد. در برخی مبتلایان این اختلال هرگز منجر به مشکلات عمده نمی شود در حالیکه در سایر افراد مبتلا، استئوآرتریت شدید (severe osteoarthritis) می تواند در حرکت و در انجام فعالیتهای روزانه اختلال ایجاد کند. همچنین این اختلال در موارد شدید کیفیت زندگی تحت تاثیر قرار داده و خطر ابتلا به سایر اختلالات مانند بیماری های قلبی عروقی را افزایش می دهد.
استئوآرتریت در میانسالی و بزرگسالان مسن شایع است زیرا غضروف مفاصل معمولاً با افزایش سن شروع به نازک شدن می کند. با این وجود مخصوصاً پس از آسیب به مفاصل از جمله یک نوع از آسیب زانو که تحت عنوان پارگی رباط صلیبی قدامی زانو (anterior cruciate ligament) و یا ACL نامیده می شود، امکان ایجاد این اختلال وجود دارد. خطر ابتلا به این اختلال در افراد دارای اضافه وزن و افراد دارای فعالیتهای خاص و پر فشار بر زانوها بیشتر است.

شیوع:

استئوآرتریت یک اختلال بسیار شایع است و در ایالات متحده در 23% بزرگسالان دیده می شود. در دوره میانسالی زنان بیشتر از مردان تحت تاثیر این اختلال قرار می گیرند اما تا حدود 70 سالگی میزان شیوع آن در هر دو جنس مشابه است. در سراسر دنیا استئوآرتریت شدید علت عمده ایجاد ناتوانی است.
از سال 1940 میزان شیوع استئوآرتریت در ایالات متحده دو برابر شده و تحقیقات نشان می دهد امید به زندگی بیشتر و افزایش بروز چاقی مفرط (obesity) نیز نمی تواند علت اصلی این موضوع باشد. تاثیر سایر ویژگی های نامشخص در زندگی مدرن بر ایجاد ویژگی های دیگر این اختلال نیز، پیشنهاد می شود.

تغییرات ژنتیکی:

دگرگونی های شایعی (Common variations) که بسیاری از ژنها را تحت تأثیر قرار می دهند و برخی از آن ها نیز ناشناخته هستند، در ایجاد ریسک ابتلا به استئوآرتریت دخیل هستند. پیش از این تصور می شد این اختلال عمدتاً به علت آسیب مفاصل (wear and tear) در طول زمان ایجاد می شود در حالیکه امروزه تلاش شکست خورده بدن برای ترمیم عوارض ایجاد شده در این اختلال، علت ایجاد آن در نظر گرفته می شود. در غضروف های سالم بین ساخت و تخریب بافت تعادل وجود دارد. این تعادل در استئو آرتریت از بین رفته و منجر به آسیب به غضروف و در طول زمان تخریب کامل آن می شود. در نتیجه بدون محافظت و پوشش غضروف، استخوان دچار آسیب می شود. بدن در پاسخ به این آسیب، استخوان سازی کرده که این عمل سبب رشد بیش از حد و کاهش حرکت مفاصل می شود. علاوه بر این، آسیب غضروف باعث آغاز پاسخ ایمنی شده که منجر به التهاب در سایر بافت های مفاصل و در نتیجه ایجاد آسیب بیشتر غضروف مفصلی می شود.
به نظر می رسد بیشتر تغییرات مرتبط با رسیک استئو آرتریت با تغییر نامحسوس در مقدار، زمان و محل فعالیت ژن (expression) باعث ایجاد این تغییرات می شوند. ژنهایی که بیان آنها بر خطر ابتلا به استئو آرتریت تأثیرگذار هستند معمولاً در تشکیل و حفظ استخوان و غضروف نقش دارند. برای مثال برخی از این ژنها در نمو غضروف دخالت دارند و اگر ژن به دلیل تغییرات ژنتیکی در محل، زمان و مقدار صحیح بیان نشود ممکن است عملکرد این بافت دچار اختلال شده و خطر ابتلا به استئو آرتریت افزایش یابد.
در بیشتر مبتلایان تغییرات ژنتیکی متعدد هر یک با اثر اندک و در ترکیب با هم ریسک ابتلا به این اختلال را افزایش می دهند. همچنین تغییرات ژنتیکی می تواند با سبک زندگی و عوامل محیطی که همراه با ریسک استئو آرتریت مرتبط هستند (از جمله چاقی مفرط و فعالیتهایی که باعث ایجاد استرس و فشار بیش از حد در مفاصل می شود) در ارتباط باشد.

ژن ها:

ALDH1A2, ASTN2, COL11A1, DOT1L, GDF5, MCF2L, NCOA3

الگوی وراثتی:

امکان به ارث رسیدن خطر افزوده ابتلا به استئو آرتریت وجود دارد. ممکن است این استعداد ابتلا به بیماری به نسل های دیگر نیز منتقل شود، اما الگوی وراثتی آن نامشخص است.

نام های دیگر بیماری:

arthritis, degenerative
arthropathy
degenerative joint disease
degenerative polyarthritis
hypertrophic arthritis
OA
osteoarthritis deformans
osteoarthrosis

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*