سندرم کرنس-سه‌یر (Kearns-Sayre syndrome)

توصیف بیماری:

سندرم کرنس-سه‌یر (Kearns-Sayre syndrome) اختلالی است که بسیاری از بخش های بدن، به خصوص چشم ها را تحت تاثیر قرار می دهد. معمولا علائم این سندروم قبل از سن 20 سالگی ایجاد شده و با چند علامت بارز قابل تشخیص است. مبتلایان به سندرم کرنس-سه‌یر دچار فلج چشمی خارجی پیشرونده (progressive external ophthalmoplegia) می شوند که باعث ضعیف یا فلج شدن عضلات چشم و اختلال در حرکت چشم و افتادگی پلک ها (پتوز-ptosis) می گردد. علاوه بر این، افراد مبتلا دچار اختلال چشمی دیگری به نام رتینوپاتی رنگدانه ای (pigmentary retinopathy) هستند که در اثر تخریب (degeneration) شبکیه (the retina) ایجاد می شود.

افتادگی پلک راست (پتوز-ptosis)
افتادگی پلک راست (پتوز-ptosis)

شبکیه بافتی حساس به نور است که در پشت چشم قرار دارد و در اثر دژنراسیون ظاهری پر دانه و لکه دار (speckled and streaked appearance) پیدا می کند. ممکن است رتینوپاتی باعث نابینایی شود. علاوه بر این، در افراد مبتلا به سندرم کرنس-سه‌یر حداقل یکی از علائم زیر مشاهده می شود:
اختلال در سیگنال های الکتریکی کنترل کننده ضربان قلب (cardiac conduction defects)، اختلال در هماهنگی و تعادل حرکات که باعث بی ثباتی هنگام راه رفتن می شود (آتاکسی-ataxia) می شود و یا افزایش غیرطبیعی میزان پروتئین در مایع محافظ اطراف مغز و نخاع (مایع مغزی نخاعی-the cerebrospinal fluid) و یا CSF.
همچنین ممکن است علائمی مانند ضعف عضلانی در اندامها، مشکلات کلیوی و یا زوال عملکردهای شناختی (دمانس-dementia) نیز در افراد مبتلا به سندرم کرنس-سه‌یر مشاهده شود. افراد مبتلا اغلب کوتاه قد هستند و در مواردی دیابت (diabetes mellitus) در آن ها گزارش شده است.
سلول های عضلانی رنگ آمیزی شده افراد مبتلا، زیر میکروسکوپ ظاهری غیرطبیعی دارند. سلول های عضلانی غیرطبیعی دارای مقادیر بیش از حد ساختارهای سلولی به نام میتوکندری (mitochondria) هستند که الیاف قرمز رنگ (ragged-red fibers) نامیده می شوند.
اگر تعداد زیادی و نه تمام علائم سندرم کرنس-سه‌یر در فرد مبتلایی مشاهده شود احتمال تشخیص اختلال مرتبطی به نام ophthalmoplegia-plus وجود دارد.

شیوع:

تقریبا از هر 100.000، 1 الی 3 نفر به سندرم کرنس-سه‌یر مبتلا است.

تغییرات ژنتیکی:

سندرم کرنس-سه‌یر یک بیماری ناشی از اختلال در میتوکندری ها است. میتوکندری ها ساختارهای درون سلولی هستند که از اکسیژن برای تبدیل انرژی مواد غذایی به شکل قابل استفاده توسط سلول ها استفاده می کنند. این فرآیند فسفوریلاسیون اکسیداتیو (oxidative phosphorylation) نامیده می شود. اگر چه بیشتر DNA در کروموزوم های درون هسته بسته بندی می شود (DNA هسته ای-nuclear DNA)، میتوكندری ها نیز دارای مقدار كوچكی از DNA خودشان هستند كه DNA میتوکندریایی (mtDNA) نام دارد. این نوع DNA شامل بسیاری از ژن های ضروری برای عملکرد طبیعی میتوکندری است. افراد مبتلا به سندرم کرنس-سه‌یر دارای یک حذف بزرگ mtDNA از 1000 تا 10.000 واحد DNA (نوکلئوتید-nucleotides) هستند. علت ایجاد حذف در افراد مبتلا نامشخص است.

میتوکندری-mitochondria
میتوکندری-mitochondria

حذف mtDNA که باعث ایجاد سندرم کرنس-سه‌یر می شود، منجر به از بین رفتن ژن هایی می گردد که در ساخت پروتئین های میتوکندریایی و فسفوریلاسیون اکسیداتیو نقش مهمی ایفا می کنند. شایع ترین نوع آن، حذف 4997 نوکلئوتید است که شامل 12 ژن میتوکندریایی می شود. حذف های ایجاد شده در mtDNA منجر به اختلال در فسفوریلاسیون اکسیداتیو و کاهش تولید انرژی سلولی می شود. صرف نظر از اینکه کدام ژن حذف می شود، تمام مراحل فسفوریلاسیون اکسیداتیو تحت تاثیر قرار می گیرند. اگرچه محققان هنوز به چگونگی تاثیر این حذف ها و ایجاد علائم سندرم کرنس-سه‌یر پی نبرده اند، اما احتمالا علائم این بیماری در اثر کمبود انرژی سلولی ایجاد می شوند. معمولا اختلال در میتوکندری ها، چشم ها را تحت تاثیر قرار می دهد زیرا این اندام ها به طور ویژه ای برای تامین انرژی به میتوکندری ها وابسته هستند.

ژن ها:

mitochondrial DNA

الگوی وراثتی:

به طور کلی این اختلال ارثی نیست اما در اثر جهش در سلول های بدن پس از لقاح ایجاد می شوند. این تغییرات، جهش بدنی (سوماتیک-somatic) نامیده می شوند و فقط در سلول های های خاصی ایجاد می شوند.

به ندرت، این اختلال دارای الگوی وراثتی میتوکندریایی (mitochondrial pattern) است، که به عنوان وراثت مادری شناخته می شود. این الگو از ارث در ژن های موجود در mtDNA دیده می شود. این الگوی وراثتی قابل تعمیم به ژن های موجود در mtDNA است. از آنجاییکه سلول های تخمک و نه سلول های اسپرم، میتوکندری خود را به جنین در حال رشد انتقال می دهند، فرزندان می توانند ناهنجاری حاصل از جهش های mtDNA را فقط از مادر خود به ارث ببرند. این اختلالات می توانند در هر نسلی از خانواده مشاهده شوند و زنان و مردان را مبتلا کنند، اما پدران ویژگی های ایجاد شده در اثر تغییر در mtDNA را به فرزندان خود منتقل نمی کنند.

الگوی وراثتی میتوکندریایی (mitochondrial pattern)
الگوی وراثتی میتوکندریایی (mitochondrial pattern)

نام های دیگر بیماری:

Kearns-Sayre mitochondrial cytopathy
KSS

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*