درماتیت آتوپیک (Atopic dermatitis)

توصیف بیماری:

درماتیت آتوپیک (Atopic dermatitis) که اگزما آتوپیک (atopic eczema) نیز نامیده می شود، اختلالی است که با التهاب پوست (dermatitis) مشخص می شود. این اختلال معمولا در اوایل دوران نوزادی آغاز شده و اغلب پیش از دوران بلوغ از بین می رود با این حال در بعضی از مبتلایان این اختلال تا بزرگسالی ادامه می یابد در حالیکه در عده دیگر علائم تا بزرگسالی آغاز نمی شوند. نشانه های درماتیت آتوپیک عبارتند از خشکی پوست، خارش و جوش های قرمز (راش های قرمز-red rashes) که طی مدتی ظاهر شده و سپس از بین می روند. امکان ایجاد راش ها در هر قسمتی از بدن وجود دارد، اگر چه الگوی ایجاد راش ها در سنین مختلف، متفاوت است.

راش های پوستی
راش های پوستی

معمولا راش ها در نوزادن مبتلا، در صورت، پوست سر، دست ها و پاها ایجاد می شود. این راش ها در کودکان مبتلا ، معمولا در خم آرنج و زانو و در جلوی گردن یافت می شود و راش ها در نوجوانان و بزرگسالان، معمولا بر روی مچ دست و پا و پلک ها علاوه بر محل خم شدن آرنج و زانو ایجاد می شوند. خاراندن نواحی ملتهب پوست می تواند منجر به تراوش و کبره بستن راش ها و ضخیم و سخت شدن پوست (lichenificion) شود. ممکن است خارش بسیار شدید باشد و باعث اختلال در خواب و کاهش کیفیت زندگی فرد شود. کلمه”اتوپیک(atopic)” نشان دهنده ارتباط با آلرژی ها است. اگرچه درماتیت آتوپیک همیشه در اثر واکنش آلرژیک ایجاد نمی شود، اما معمولا با سایر اختلالات آلرژیک همراه است. تا 60 درصد افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک دچار آسم یا تب یونجه (allergic rhinitis) می باشند و تا 30 درصد آن ها نیز دارای حساسیت های غذایی هستند. درماتیت آتوپیک اغلب آغاز یک سری اختلالات آلرژیک است که ” atopic march” نامیده می شود که معمولا پیشرفت آن ها از یک الگو پیروی می کند که آغاز آن با درماتیت آتوپیک، سپس آلرژی غذایی و تب یونجه و در نهایت آسم است. با این حال، همه افراد مبتلا طبق این الگو دچار به درماتیت آتوپیک نمی شوند و همچنین تمام مبتلایان به یک بیماری آلرژیک دچار سایر آلرژی ها نمی شوند.
خطر ابتلا به سایر اختلالات التهابی مانند بیماری التهابی روده (inflammatory bowel disease)، آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis) و ریزش مو ناشی از یک واکنش ایمنی اشتباه (alopecia areata) را افزایش می یابد. علاوه بر این، خطر ابتلا به اختلالات روانی یا رفتاری مانند اختلال بیش فعالی و کمبود توجه (ADHD) یا افسردگی نیز افزایش می یابد.
در یک گروه از مبتلایان به درماتیت آتوپیک، سیستم ایمنی قادر به محافظت از بدن در برابر مهاجمان خارجی مانند باکتری ها و قارچ ها نیست که این اختلال نقص ایمنی (immunodeficiency) نامیده می شود. این افراد مستعد ابتلا به عفونت های مکرر هستند و در بیشتر موارد سایر اختلالات آلرژیک مانند آسم، تب یونجه و آلرژی غذایی نیز در آن ها ایجاد می شود.
درماتیت آتوپیک می تواند به عنوان بخشی از سایر اختلالات جداگانه ای مانند اختلالات پوستی و نقص ایمنی باشد که دارای تعدادی از علائم هستند. از این اختلالات می توان در ماتیت شدید (severe dermatitis)، آلرژی های متعدد و موارد زیر را نام برد:

Netherton syndrome, immune dysregulation, polyendocrinopathy, enteropathy, X-linked (IPEX) syndrome; and  metabolic wasting (SAM) syndrome

شیوع:

درماتیت آتوپیک یک اختلال رایج است و 10 تا 20 درصد کودکان و 5 تا 10 درصد بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می دهد.

تغییرات ژنتیکی:

علت ژنتیکی درماتیت آتوپیک کاملا مشخص نیست اما بر اساس تحقیقات پیشنهاد می شود تعداد زیادی ژن در پیشرفت این اختلال موثر هستند. در موارد بسیار نادری درماتیت آتوپیک در اثر جهش های ارثی تک ژنی، ایجاد می شوند که از این ژن ها می توان CARD11 را نام برد. پروتئین تولید شده از این ژن مسیرهای سیگنالینگ مرتبط با رشد و عملکرد سلول های سیستم ایمنی به نام لنفوسیت ها (lymphocytes) را روشن و فعال می کند. جهش در ژن CARD11 منجر به تولید پروتئین CARD11 با عملکرد غیرطبیعی می شود. این تغییرات در مسیر سیگنالینگ اختلال ایجاد کرده و در نتیجه لنفوسیت های خاصی به نام سلول های تی (T cells) به طور صحیح رشد نکرده و فاقد عملکرد طبیعی هستند. تعداد این سلول ها طبیعی است اما پاسخ آن ها به مهاجمان خارجی مانند باکتری ها و قارچ ها کاهش می یابد. اختلال در سلول های تی منجر به ضعیف شدن سیستم ایمنی و عفونت های مکرر می شود که از علائم بارز در درماتیت آتوپیک مرتبط با CARD11 است.

لنفوسیت ها
لنفوسیت ها

چگونگی ایجاد راش ها و اختلالات پوستی در اثر جهش های ایجاد شده در ژن CARD11 نامشخص است. درماتیت آتوپیک در اثر یک واکنش آلرژیک ایجاد نمی شود، اگرچه تصور می شود گاهی مواد آلرژی زا (آلرژن ها-allergens) با افزایش شدت راش ها مرتبط هستند.

برخلاف موارد نادری که در اثر جهش در ژن CARD11 ایجاد می شوند، تصور می شود بیشتر موارد درماتیت آتوپیک در اثر ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی (مانند داشتن حیوان خانگی) ایجاد می شوند. ممکن است چند تغییر ژنتیکی رایج که هر یک دارای سهم کوچکی در خطر ابتلا به درماتیت آتوپیک هستند، در ایجاد این اختلال نقش داشته باشند.
موثرترین این تغییرات، تغییر در ژن FLG است که در 20 الی 30 درصد مبتلایان به درماتیت آتوپیک در مقایسه با 8 الی 10 درصد از جمعیت عمومی غیر مبتلا است.

ژن FLG دستور ساخت پروتئینی به نام profilaggrin را صادر می کند که نقش مهمی در ساختار خارجی ترین لایه پوست دارد. پروتئین های ایجاد شده از profilaggrin به ساخت سد محکمی برای حفظ آب در داخل و بیرون نگه داشتن مواد خارجی مانند سم ها، باکتری ها و آلرژن ها کمک می کنند. علاوه براین، این پروتئین ها بخشی از عامل مرطوب کننده طبیعی (natural moisturizing factor) در پوست هستند که به حفظ رطوبت خارجی ترین لایه پوست کمک می کنند.

تغییر در ژن FLG منجر به تولید پروتئین profilaggrin با طول غیرطبیعی و کوتاه می شود که قادر به ایجاد سایر پروتئین های مرتبط با profilaggrin نیست و در نتیجه در عملکرد سد پوستی اختلال ایجاد می شود. اختلال در عملکرد سد پوستی باعث با ایجاد اختلالات آلرژیک، از جمله درماتیت آتوپیک مرتبط است. تحقیقات نشان می دهد اختلال در این سد پوستی، به آلرژن ها امکان ورود از طریق پوست و آغاز واکنش های آلرژیک را می دهد. علاوه بر این، فقدان عامل مرطوب کننده طبیعی باعث از دست رفتن آب زیاد و خشک شدن پوست می شود.

احتمالا تغییر در بسیاری از ژن های دیگر با پیشرفت درماتیت آتوپیک مرتبط است، اگر چه بسیاری از این ژن ها هنوز شناسایی نشده و یا به طور قطع با این اختلال مرتبط نیستند. محققان معتقدند که این ژنها در عملکرد سد پوستی و یا سیستم ایمنی نقش دارند. اگرچه تمام افراد دارای جهش در FLG یا سایر ژن های مرتبط، دچار درماتیت آتوپیک نمی شوند؛ اما قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی خاصی نیز به پیشرفت این اختلال کمک می کند. مطالعات نشان می دهد این عوامل باعث تغییرات اپی ژنتیکی(epigenetic) درDNA می شود. تغییرات اپی ژنتیک باعث تغییر DNA بدون تغییر توالی آن می شود. این عوامل می توانند فعالیت ژن را تحت تاثیر قرار داده و تولید پروتئین را تنظیم کنند، که ممکن است در ایجاد حساسیت در افراد حساس تاثیر گذار باشد.

سایر سندرم هایی که درماتیت آتوپیک به عنوان بخشی از آن ها در نظر گرفته می شود، در اثر جهش در سایر ژن ها ایجاد می شوند.

ژن ها:

CARD11, FLG

الگوی وراثتی:

به نظر می رسد اختلالات آلرژیک در خانواده ها ارثی است؛ داشتن یک والد مبتلا به درماتیت آتوپیک، آسم یا تب یونجه، شانس ابتلا به درماتیت آتوپیک را افزایش می دهد.

اگر درماتیت آتوپیک در اثر جهش در ژن CARD11 ایجاد شود، دارای الگوی وراثتی اتوزومال غالب است. در این الگوی وراثتی یک نسخه از ژن CARD11 تغییر یافته در هر سلول، برای ایجاد اختلال کافی است.

مشابه حالت بالا جهش در ژن FLG خطر ابتلا به درماتیت آتوپیک، دارای الگوی وراثتی اتوزومال غالب می باشد و جهش در یک نسخه از ژن FLG برای افزایش خطر ابتلا به اختلال کافی است. احتمال ابتلا به درماتیت آتوپیک و یا شدت علائم در افراد دارای دو نسخه تغییر یافته از ژن FLG، در مقایسه با افراد دارای یک نسخه تغییر یافته، افزایش می یابد.

زمانی که درماتیت آتوپیک با سایر عوامل ژنتیکی مرتبط است، الگوی وراثتی مشخصی ندارد. اگرچه به نظر می رسد جهش در ژن CARD11 بدون دخالت سایر عوامل باعث ایجاد درماتیت آتوپیک می شود، افراد دارای تغییر در ژن FLG و یا سایر ژن های مرتبط با درماتیت، تنها خطر ابتلا به این اختلال و نه خود بیماری را به ارث می برند. در همه افراد مبتلا به این اختلال، جهش در ژن های مرتبط با خطر ابتلا مشاهده نمی شود و همه افراد دارای تغییر در این ژن ها نیز مبتلا به درماتیت آتوپیک نیستند.

نام های دیگر بیماری:

atopic eczema

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*