Immune dysregulation-polyendocrinopathy-enteropathy-X-linked

توصیف بیماری

سندرم اختلال تنظیم ایمنی، پلی اندوکرینوپاتی و انتروپاتی وابسته به X (Immune dysregulation, polyendocrinopathy, enteropathy, X-linked – IPEX) به طور اولیه مردان را مبتلا نموده و در اثر اختلال ایمنی ایجاد می شود. سیستم ایمنی به طور طبیعی با شناسایی و حمله به عوامل مهاجم بیگانه مانند باکتری ها و ویروس ها و پاکسازی آنها از بدن، از بدن در برابر این عوامل مهاجم محافظت می نماید. با وجود این، سیستم ایمنی ممکن است دچار اختلال عملکرد شده و با حمله به بافت و ارگان های خود بدن منجر به ایجاد اختلالات خودایمنی گردد. سندرم IPEX با ایجاد چندین اختلال خودایمنی در افراد مبتلا مشخص می شود. هرچند که سندرم IPEX می تواند بسیاری از قسمت های بدن را درگیر نماید، اما اختلالات خودایمنی درگیر کننده روده ها، پوست و غدد تولید کننده هورمون یا غدد درون ریز (endocrine) با شیوع بیشتری اتفاق می افتند. سندرم IPEX در اوایل کودکی می تواند تهدید کننده حیات باشد.

تقریبا تمام افراد مبتلا به سندرم IPEX به یک اختلال روده ای با عنوان انتروپاتی اتوایمیون (autoimmune enteropathy) مبتلا می شوند. انتروپاتی اتوایمیون زمانی ایجاد می شود که سلول های خاصی در روده توسط سیستم ایمنی فرد تخریب شوند. این وضعیت منجر به بروز اسهال شدید می شود که معمولا اولین علامت در سندرم IPEX می باشد. انتروپاتی اتوایمیون معمولا در طی چند ماه اول زندگی ظاهر می شود. این بیماری می تواند باعث نارسایی در وزن گیری و رشد با میزان قابل انتظار، خستگی عمومی و کاهش وزن (cachexia) شود.

آناتومی دستگاه گوارش که محل قرارگیری روده ها را نشان می دهد

افراد مبتلا به سندرم IPEX به طور مکرر به التهاب پوستی با عنوان درماتیت (dermatitis) مبتلا می شوند. اگزما شایعترین فرم درماتیت می باشد که در این سندرم ایجاد می شود و منجر به ایجاد لک های قرمز رنگ و تحریک شده پوستی می گردد. سایر بیماری های پوستی که علائم مشابهی ایجاد می کنند نیز گاهی در سندرم IPEX ایجاد می شوند.

ضایعات پوستی به شکل درماتیت شامل لک های پوستی قرمز و تحریک شده

افراد مبتلا به سندرم IPEX ممکن است به چندین اختلال غدد درون ریز مبتلا شوند. تیپ I دیابت ملیتوس یک اختلال ایمنی درگیر کننده پانکراس بوده و شایعترین اختلال غدد درون ریز ایجاد شده در بیماران مبتلا به سندرم IPEX می باشد. این بیماری در چند ماه اول زندگی ایجاد شده و از تنظیم مناسب قند خون بدن جلوگیری می کند. اختلالات خودایمنی تیروئید نیز ممکن است در افراد مبتلا به سندرم IPEX ایجاد شوند. غده تیروئید یک ارگان پروانه ای شکل در قسمت پایین گردن می باشد که هورمون تولید می کند. این غده در افراد مبتلا به این بیماری معمولا کم کار می باشد (hypothyroidism) اما در برخی موارد ممکن است پرکار (hyperthyroidism) باشد.

آناتومی و محل قرار گیری غده تیروئید

افراد مبتلا به سندرم IPEX به طور معمول علاوه بر اختلالات درگیر کننده روده، پوست و غدد درون ریز، به سایر اختلالات خودایمنی نیز مبتلا می شوند. اختلالات خودایمنی خونی شایع می باشند. در حدود نیمی از افراد مبتلا، سطوح پایین سلول های قرمز خون (anemia)، پلاکت ها (thrombocytopenia) و سلول های سفید خون (neutropenia) دارند. در برخی از افراد، سندرم IPEX کلیه ها و کبد را درگیر می کند.

شیوع

سندرم IPEX نادر بوده و تخمین زده می شود که 1نفر از هر 1.6میلیون نفر را درگیر می کند.

تغییرات ژنتیکی

جهش های ژن FOXP3 سندرم IPEX را ایجاد می کند. پروتئین تولید شده از این ژن یک فاکتور رونویسی می باشد. به این معنی که به مناطق خاصی از DNA متصل شده و به تنظیم فعال سازی ژن های خاصی کمک می کند. این پروتئین برای تولید و عملکرد طبیعی سلول های ایمنی خاصی به نام T cell های تنظیم کننده ضروری می باشد. T cell های تنظیم کننده نقش مهمی در کنترل پاسخ ایمنی و جلوگیری از اختلالات خود ایمنی بازی می کند. جهش های ژن FOXP3 عملکرد طبیعی T cell های تنظیم کننده را مختل کرده و غیر فعال کردن پاسخ ایمنی را درمواردی که نیازی به آن وجود ندارد با مشکل مواجه می کند. بافت ها و ارگان های طبیعی بدن مورد حمله قرار می گیرند و باعث ایجاد اختلالات خودایمنی متعددی می گردند که در افراد مبتلا به سندرم IPEX ایجاد می شود.

ژن ها

FOXP3

الگوی وراثتی

سندرم IPEX با الگوی وراثت وابسته به X مغلوب به ارث می رسد. ژن FOXP3 بر روی کروموزوم X، که یکی از دو کروموزوم جنسی می باشد، قرار گرفته است. در مردان (که تنها دارای 1 کروموزوم X می باشند)، یک نسخه تغییر یافته از ژن در هر سلول برای ایجاد بیماری کافی می باشد. در زنان (که دارای 2 کروموزوم X می باشند)، برای ایجاد بیماری باید در هر دو نسخه ژن جهش ایجاد شود. مردان بسیار بیشتر از زنان به اختلالات وابسته به X مغلوب مبتلا می شوند. یک مشخصه وراثت وابسته به X این است که پدارن نمی توانند صفات وابسته به X را به پسران خود منتقل نمایند.

الگوی وراثت وابسته به X مغلوب

برخی از افراد، به بیماری مشابه سندرم IPEX مبتلا می باشند اما دارای جهش در ژن FOXP3 نمی باشند. این بیماری ها از الگوی وراثت وابسته به X مغلوب تبعیت نکرده و زنان نیز می توانند مبتلا شوند. این بیماری ها به عنوان سندرم شبه IPEX  یا IPEX-like syndromes طبقه بندی می شوند.

نام های دیگر بیماری

autoimmunity-immunodeficiency syndrome, X-linked

diabetes mellitus, congenital insulin-dependent, with fatal secretory diarrhea

diarrhea, polyendocrinopathy, fatal infection syndrome, X-linked

enteropathy, autoimmune, with hemolytic anemia and polyendocrinopathy

IDDM-secretory diarrhea syndrome

immunodeficiency, polyendocrinopathy, and enteropathy, X-linked

insulin-dependent diabetes mellitus secretory diarrhea syndrome

IPEX syndrome

polyendocrinopathy, immune dysfunction, and diarrhea, X-linked

X-linked autoimmunity-allergic dysregulation syndrome

XLAAD

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*