WAGR syndrome

توصیف بیماری:

سندروم WAGR اختلالی است که بسیاری از دستگاه های بدن را تحت تاثیر قرار می دهد. نام این سندروم با توجه به علائم اصلی آن یعنی Wilms tumor (تومور ویلمز)، genitourinary anomalies ،anirida (ناهنجاری های دستگاه تناسلی و ادراری) و ناتوانی ذهنی (intellectual disability) (که در ابتدا عقب مانده ذهنی () نامیده می شد) نام گذاری شده است.

در افراد مبتلا به سندروم WAGR احتمال 45 الی 60 درصد ابتلا به تومور ویلمز وجود دارد. تومور ویلمز نوعی نادر از سرطان کلیه است که اغلب در کودکان و در مواردی در بزرگسالان نیز مشاهده می شود.

بیشتر افراد مبتلا به سندروم WAGR دچار aniridia می باشند. aniridia نوعی اختلال چشم است که در اثر آن بخش رنگی چشم (عنبیه-the iris) از بین می رود. این اختلال می تواند باعث کاهش وضوح دید (visual acuity) و افزایش حساسیت به نور (نورهراسی-photophobia) شود. معمولا aniridia اولین علامت قابل توجه سندروم WAGR است. همچنین ممکن است سایر اختلالات چشمی مانند کدر شدن عدسی چشم ها (آب مروارید-cataracts)، افزایش فشار چشم ها (آب سیاه-glaucoma) و حرکت غیرارادی چشم ها (نیستاگموس-nystagmus) نیز ایجاد شوند.

اختلالات دستگاه تناسلی و ادراری در مردان مبتلا به سندروم WAGR شایع تر از زنان مبتلا است. شایع ترین این اختلالات در مردان مبتلا، بیضه های نزول نیافته (cryptorchidism) است. ممکن است در زنان مبتلا فاقد تخمدان های سالم و کاربردی باشند و در عوض دارای توده های رشد نیافته از بافت باشند که streak gonads نامیده می شوند. همچنین ممکن است زنان مبتلا دارای رحم قلبی شکل (bicornate) باشند که این شکل رحم، بارداری و نگهداری از جنین را تا پایان دوران بارداری دشوار می کند.

ناتوانی ذهنی، علامت شایع دیگری در سندروم WAGR است. افراد مبتلا اغلب در تجزیه و تحلیل، یادگیری و پاسخ مناسب به اطلاعات دچار مشکل می باشند. علاوه بر این، بعضی از مبتلایان به سندروم WAGR دچار مشکلات روانی و یا رفتاری هستند که از این اختلالات می توان موارد زیر را نام برد:
افسردگی، تشویش و اضطراب، اختلال کم‌توجهی – بیش‌فعالی (ADHD)، اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) و یا یک اختلال رشدی به نام اوتیسم (autism) که ارتباطات و تعاملات اجتماعی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد.

سایر علائم سندروم WAGR می تواند شامل چاقی مفرط در دوران کودکی، التهاب پانکراس (pancreatitis) و نارسایی کلیه باشد. زمانی که سندروم WAGR شامل ایجاد چاقی مفرط در دوران کودکی نیز شود، از نام سندروم WAGRO استفاده می گردد.

شیوع:

از هر 500.000 الی 1 میلیون، 1 نفر به سندروم WAGR مبتلا می باشد. تخمین زده می شود یک سوم از افراد دارای aniridia به سندروم WAGR نیز مبتلا می باشند. تقریبا از هر 1.000 مورد تومور ویلمز، 1 مورد می تواند با سندروم WAGR مرتبط باشد.

تغییرات ژنتیکی:

حذف مواد ژنتیکی در بازوی کوتاه (p) کروموزوم 11 باعث ایجاد سندروم WAGR می شود. اندازه این قطعه حذف شده در افراد مبتلا متفاوت است.

علائم سندروم WAGR با از بین رفتن چند ژن موجود در بازوی کوتاه کروموزوم 11 مرتبط است. سندروم WAGR اغلب به عنوان سندروم حذف پیوسته ژن (contiguous gene deletion syndrome) نامیده می شود، زیرا در اثر حذف و از بین رفتن چندین ژن مجاور ایجاد می شود. ژن های PAX6 و WT1 همیشه در افراد دارای علائم بارز این اختلال، حذف می شوند. از آنجاییکه تغییر در ژن PAX6 می تواند رشد چشم را تحت تاثیر قرار دهد، محققان گمان می کنند از بین رفتن ژن PAX6 باعث ایجاد اختلالات چشمی بارز در سندروم WAGR می شود. همچنین ممکن است ژن PAX6، رشد مغز را نیز تحت تاثیر قرار دهد. اغلب تومور ویلمز و ناهنجاری های دستگاه تناسلی و ادراری در اثر جهش در ژن WT1 ایجاد می شوند، در نتیجه به نظر می رسد حذف ژن WT1 به احتمال بسیار زیاد، علت ایجاد این اختلالات در سندروم WAGR است.

در افراد مبتلا به سندروم WAGR، حذف بخشی از کروموزوم 11 شامل ژن دیگری به نام BDNF می شود. این ژن در مغز فعال است (بیان می شود-expressed) و در حفظ و بقای سلول های عصبی (نورون ها-neurons) نقش دارد. تصور می شود پروتئین تولید شده از ژن BDNF در مدیریت خوردن، نوشیدن و وزن بدن نقش دارد. احتمالا از بین رفتن این ژن باعث ایجاد چاقی مفرط در دوران کودکی افراد مبتلا به سندروم WAGRO است. ممکن است خطر ابتلا به مشکلات عصبی مانند ناتوانایی ذهنی و اوتیسم در مبتلایان به سندروم WAGRO بیشتر از افراد مبتلا به سندروم WAGR باشد. علت افزایش خطر این اختلال در اثر از بین رفتن ژن BDNF و یا سایر ژن های مجاور نامشخص است.

تحقیقات برای شناسایی سایر ژن های حذف شده در افراد مبتلا به سندروم WAGR و همچنین تعیین اثر فقدان آن ها در ایجاد سایر علائم این اختلال در حال انجام است.

ژن ها:

BDNF, PAX6, WT1, chromosome 11

الگوی وراثتی:

بیشتر موارد سندروم WAGR غیر ارثی هستند. این موارد در اثر حذف کروموزومی ایجاد می شوند. حذف کروموزومی به عنوان یک اتفاق تصادفی طی تشکیل سلول های تولیدمثلی (تخمک یا اسپرم) و یا اوایل رشد جنینی ایجاد می شود. معمولا افراد مبتلا، فاقد سابقه خانوادگی ابتلا به این اختلال می باشند.

بعضی از افراد مبتلا، کروموزوم 11 همراه با یک قطعه حذف شده را از یک والد غیر مبتلا به ارث می برند. در این موارد، والد دارای یک بازآرایی کروموزومی به نام جابه‌جایی متعادل (balanced translocation) است که در اثر آن هیچ ماده ژنتیکی اضافه و یا کم نمی شود. معمولا جابه‌جایی متعادل در سلامت افراد اختلالی ایجاد نمی کند، اما ممکن است با انتقال به نسل دیگر به جابه جایی نامتعادل (unbalanced translocation) تبدیل شود. کودکانی که جابه جایی نامتعادل را به ارث می برند، می توانند دارای بازآرایی های کروموزومی همرا با افزایش و یا فقدان ماده ژنتیکی باشند. افراد مبتلا به سندروم WAGR که جابه جایی نامتعادل را به ارث می برند دچار فقدان ماده ژنتیکی موجود در بازوی کوتاه کروموزوم 11 شده که منجر به افزایش خطر ایجاد تومور ویلمز، aniridia،  ناهنجاری های دستگاه تناسلی و ادراری و ناتوانی ذهنی می شود.

نام های دیگر بیماری:

11p deletion syndrome
11p partial monosomy syndrome
WAGR complex
WAGR contiguous gene syndrome
Wilms tumor-aniridia-genital anomalies-retardation syndrome
Wilms tumor-aniridia-genitourinary anomalies-MR syndrome
Wilms tumor, aniridia, genitourinary anomalies, and mental retardation syndrome

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*