انسفالوپاتی حاد منجر به نکروز تیپ یک (Acute necrotizing encephalopathy type 1)

توصیف بیماری:

انسفالوپاتی حاد منجر به نکروز  تیپ یک (Acute necrotizing encephalopathy type 1)، که استعداد ابتلا به عفونت ناشی از انسفالوپاتی حاد نوع سه (susceptibility to infection-induced acute encephalopathy 3) یا IIAE3 نیز نامیده می شود، یک بیماری مغزی نادر است که به دنبال یک عفونت ویروسی مانند آنفلونزا ایجاد می شود.
انسفالوپاتی حاد منجر به نکروز تیپ یک معمولا در نوزادی یا اوایل کودکی ایجاد می شود، اما امکان بروز آن در بزرگسالی یا دوران بلوغ نیز وجود دارد. در این افراد علائم شایع یک عفونت مانند تب، سرفه، گرفتگی بینی و گلو، اسهال و استفراغ به مدت چند روز مشاهده می شود. به دنبال این علائم که شبیه علائم آنفلونزا هستند، بیماران مبتلا دچار مشکلات عصبی (neurological problems) مانند تشنج، توهم (hallucinations)، اختلال در هماهنگی حرکات (آتاکسی-ataxia) یا قوام عضلانی غیر طبیعی می شوند. در نهایت بیشتر افراد مبتلا برای چند هفته به کما می روند. از آن جا که زمان هر دوره از بیماری محدود است، این بیماری “حاد” محسوب می شود.
مغز این افراد در ناحیه های مشخصی دچار ضایعه (lesion) می شود. با پیشرفت بیماری، این نواحی از مغز، ورم (اِدِم-edema) و خونریزی (hemorrhage) پیدا کرده و دچار مرگ بافتی (نکروز-necrosis) می شوند. این آسیب مغزی و مرگ بافتی پیشرونده باعث انسفالوپاتی می شود.

مرگ سلولی : در حالت طبیعی از طریق آپوپتوز (فلش قرمز) در اثر نکروز و غیر طبیعی (فلش آبی)

تقریبا در یک سوم افراد مبتلا، بیماری و آسیب عصبی باعث مرگ می شود. همچنین حدود نیمی از افرادی که زنده می مانند نیز دچار آسیب مغزی دائمی می شوند که علت آن مرگ بافتی است. این مرگ بافتی باعث ایجاد اختلال در راه رفتن، تکلم و سایر عملکرد های پایه می شود. ممکن است به مرور زمان فرد مبتلا قادر به بازیابی بسیاری از این توانایی ها شود اما مرگ بافت مغزی دائمی است. به نظر می رسد امکان بهبود کامل در سایر افراد مبتلا که زنده می مانند وجود دارد.
تخمین زده می شود که نیمی از افراد مبتلا به این بیماری در معرض ایجاد علائم دوره ای و مکرر هستند و امکان ابتلا به عفونت دیگری که خود باعث صدمه عصبی می شود نیز وجود دارد. با ایجاد آسیب بیشتر به بافت مغز پس از علائم دوره ای، عملکرد سیستم عصبی نیز ضعیف تر می شود.

 

شیوع:

با وجود نامشخص بودن شیوع این بیماری، انسفالوپاتی حاد منجر به نکروز  تیپ یک احتمالا بیماری بسیار نادری است. حداقل 59 مورد از این بیماری در متون علمی گزارش شده است.

تغییرات ژنتیکی:

جهش در ژن RANBP2 خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد. این ژن دستور ساخت پروتئینی را صادر می کند که با یک کمپلکس پروتئینی به نام منفذ هسته ای (nuclear pore) در تعامل است. منفذ هسته ای کانالی است که به مولکول ها اجازه ورود و خروج از هسته سلول را می دهد. پروتئین RANBP2 به تنظیم نقل و انتقال پروتئین ها و سایر مولکول ها از منفذ هسته ای کمک می کند و همچنین در تغییر (modify) پروتئین های ورودی و خروجی از هسته نیز نقش دارد.علاوه بر عملکردهای ذکر شده، این پروتئین در تقسیم سلولی و نقل و انتقال مواد در سلول نیز نقش های مختلفی دارد.
جهش هایی در ژن RANBP2 که با انسفالوپاتی حاد منجر به نکروز  تیپ یک، مرتبط هستند باعث ساخت پروتئینی می شوند که به دلیل تغییر شکل یا به دلیل نرسیدن به منفذ هسته ای (که محل عمل این پروتئین است)، نمی تواند عملکرد طبیعی داشته باشد. این جهش ها به تنهایی باعث اختلال در عملکرد طبیعی بدن نمی شوند اما نحوه تاثیر آن ها در فرایند ایجاد اختلالات عصبی، توسط یک عفونت ویروسی،نامشخص است. محققان معتقدند التهاب های طولانی مدت در پاسخ به عفونت ممکن است باعث پیشرفت این بیماری شوند، با این حال نقش پروتئین RANBP2 جهش یافته در این فرایند نامشخص است. التهاب یک پاسخ ایمنی طبیعی در پاسخ به آسیب و مهاجمان خارجی مانند ویروس ها است. با این وجود، التهاب بیش از اندازه می تواند باعث آسیب بافتی شود. علاوه بر این، افزایش بیش از اندازه مقدار برخی از پروتئین های التهابی می تواند  برای سلول های عصبی سمی باشد. احتمالا  پروتئین RANBP2  جهش یافته و پاسخ ایمنی غیر طبیعی هر دو با هم باعث مستعد شدن فرد مبتلا در ایجاد علائم دوره ای و مکرر این بیماری می شود. در افراد مبتلا به انسفالوپاتی حاد منجر به نکروز  تیپ یک، ویروس در سلول های عصبی مغز یا نخاع (سیستم عصبی مرکزی-central nervous system) یافت نمی شود، پس احتمالا عفونت علت ایجاد علائم عصبی در این بیماری نیست و واکنش ایمنی باعث ایجاد آن می شود.
شایع ترین ویروس شناخته شده در افراد مبتلا به این بیماری، ویروس آنفلونزا است؛ همچنین از سایر ویروس های شناخته شده ای که می توانند باعث این بیماری شوند می توان ویروس هرپس انسانی نوع شش (human herpesvirus 6)، ویروس کوکساکی (coxsackie virus) و ویروس های انتروئیدی (enteroviruses) را نام برد. در موارد نادری باکتری مایکوپلاسما پنومونیه (bacterium Mycoplasma pneumonia) نیز در ایجاد این بیماری نقش دارد.از آنجاییکه علائم این بیماری بر اساس نوع عفونت تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند، احتمالا برای ایجاد بیماری، وجود عفونت مهم تر از نوع و تیپ آن است.
برخی از مبتلایان، جهش مشخصی در ژن RANBP2 ندارند که در این موارد، ژن تاثیر گذار نامشخص است.

ژن ها:

RANBP2

الگوی وراثتی:

انسفالوپاتی حاد منجر به نکروز  تیپ یک، دارای الگوی وراثتی اتوزومال غالب است که در این الگوی وراثتی یک نسخه از  ژن تغییر یافته در هر سلول، برای افزایش خطر پیشرفت این بیماری به دنبال یک عفونت، کافی است.
در بیشتر موارد، فرد مبتلا ژن جهش یافته را از یکی از والدین خود به ارث می برد. سایر موارد بر اثر ایجاد جهش جدید در ژن  و در افراد فاقد سابقه خانوادگی این بیماری مشاهده می شود.
در برخی از افراد دارای جهش در ژن RANBP2 علائم بیماری مشاهده نمی شود که این حالتکاهش نفوذ (reduced penetrance)  نامیده می شود.

الگوی وراثت اتوزومال غالب (وجود یک والد مبتلا)

تخمین زده می شود امکان ابتلا به این بیماری در افراد دارای جهش در ژن RANBP2، چهل درصد است. احتمالا سایر عوامل ژنتیکی و یا محیطی در بروز علائم این بیماری نقش دارند. سابقه سلامت فرد مانند وضعیت تغذیه و تعداد عفونت های قبلی نیز احتمالا در خطر ابتلا به این بیماری موثر هستند.

الگوی اتوزومال غالب- ایجاد بیماری در اثر جهش جدید

نام های دیگر بیماری:

acute necrotizing encephalitis
ADANE
ANE1
autosomal dominant acute necrotizing encephalopathy
IIAE3
postinfectious acute necrotizing hemorrhagic encephalopathy
susceptibility to acute necrotizing encephalopathy
susceptibility to infection-induced acute encephalopathy
susceptibility to infection-induced acute encephalopathy 3

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*